Buiten betekent niet automatisch veilig
Bij de beoordeling van explosieveiligheid wordt vaak veel aandacht besteed aan gevarenzones, apparatuurcertificering en ontstekingsbronnen. Dat is terecht. Toch ontstaat er soms een gevoel van veiligheid zodra een ins...
Bij de beoordeling van explosieveiligheid wordt vaak veel aandacht besteed aan gevarenzones, apparatuurcertificering en ontstekingsbronnen. Dat is terecht. Toch ontstaat er soms een gevoel van veiligheid zodra een installatie zich buiten bevindt.
De gedachte is begrijpelijk. Buiten zorgt natuurlijke ventilatie voor een snelle verdunning van vrijkomende dampen, gassen of stof. Maar de praktijk is weerbarstiger.
Wind volgt geen tekeningen, procedures of zoneringsrapporten. Wind verplaatst wat vrijkomt naar de plaats waar de omstandigheden dat toelaten.
Tijdens onderhoudswerkzaamheden, revisies of afwijkende bedrijfsomstandigheden kunnen kleine hoeveelheden brandbare stoffen vrijkomen. Onder invloed van de wind kunnen deze zich verplaatsen naar locaties waar hete oppervlakken aanwezig zijn, waar mechanische energie vrijkomt of waar werkzaamheden worden uitgevoerd die normaal gesproken geen direct risico lijken te vormen.
Juist daardoor ontstaat een belangrijke les voor iedereen die betrokken is bij ontwerp, onderhoud, inspectie en exploitatie van installaties. Explosieveiligheid begint niet met de vraag of een installatie binnen of buiten staat. De eerste vraag is of onder realistische omstandigheden een explosieve atmosfeer kan ontstaan, hoe deze zich kan verspreiden en met welke potentiële ontstekingsbronnen deze in contact kan komen.
Een installatie kan volledig voldoen aan de geldende normen, goed onderhouden zijn en correct zijn geïnspecteerd. Toch kunnen onvoorziene combinaties van procesomstandigheden, weersinvloeden en werkzaamheden leiden tot situaties die tijdens het normale bedrijf nauwelijks zichtbaar zijn.
Daarom verdient het scenario-denken binnen ATEX evenveel aandacht als de formele zonering. Niet alleen kijken naar wat er normaal gebeurt, maar ook naar wat er mogelijk gebeurt wanneer omstandigheden samenkomen.
De wind leest immers geen zoneringstekening.
#ATEX #IECEx #Explosieveiligheid #ProcessSafety #ATEX153 #ATEX114 #IEC60079 #RiskAssessment #HazardousAreas #IndustrialSafety #AssetIntegrity #Maintenance #Inspection #Engineering #ChemicalIndustry #FoodIndustry #SafetyCulture #Exquintia
Bronnen
* NEN-EN-IEC 60079-10-1 — Explosieve atmosferen – Classificatie van gebieden – Gasexplosiegevaarlijke atmosferen. * NEN-EN-IEC 60079-14:2024 — Ontwerp, keuze en installatie van elektrisch materieel in explosiegevaarlijke gebieden. * NEN-EN-IEC 60079-17 — Inspectie en onderhoud van elektrische installaties in explosiegevaarlijke gebieden. * NPR 7910-1:2020+C1:2021 — Gevarenzone-indeling met betrekking tot ontploffingsgevaar door gasexplosieve atmosferen. * EN 1127-1 — Explosieve atmosferen – Explosiepreventie en -bescherming – Deel 1: Basisbegrippen en methodologie.
Veiligheid wordt niet bepaald door de locatie van een installatie, maar door het begrijpen van de omstandigheden waaronder een explosieve atmosfeer kan ontstaan en ontstoken kan worden.