Een CE-markering betekent nog géén explosieveilige installatie

“De machine is CE-gemarkeerd, dus hij mag in een ATEX-zone worden geplaatst.”

Het is een uitspraak die ik regelmatig hoor. Toch is dit één van de grootste misverstanden binnen de industrie.

Een CE-markering toont aan dat een machine voldoet aan de relevante Europese productwetgeving, waaronder de Machinerichtlijn of vanaf 20 januari 2027 de Machineverordening (EU) 2023/1230. Maar daarmee is nog niet automatisch aangetoond dat de complete installatie explosieveilig is.

De explosieveiligheid van een installatie wordt namelijk bepaald door veel meer dan alleen de machine.

Denk aan de gevarenzonering, de eigenschappen van de aanwezige stoffen, de ventilatie, de procescondities, de mogelijke ontstekingsbronnen, de aardingsvoorzieningen, de koppeling met andere installatiedelen, de softwarebesturing, onderhoudswerkzaamheden en alle wijzigingen die gedurende de levensduur van de installatie worden uitgevoerd.

Juist tijdens de integratie ontstaan vaak nieuwe risico’s die tijdens de productcertificering van de machine nooit zijn beoordeeld.

In de praktijk kom ik regelmatig situaties tegen waarbij een volledig CE-gemarkeerde machine is aangesloten op een bestaande procesinstallatie. Tijdens een inspectie blijkt vervolgens dat de ventilatiecapaciteit onvoldoende is, een explosiegevaarlijke zone is uitgebreid, een nieuwe frequentieregelaar extra warmte produceert of dat gewijzigde producteigenschappen leiden tot een andere explosieklasse. De machine functioneert technisch uitstekend, maar de explosieveiligheid van de complete installatie is niet langer aantoonbaar.

Daarom is iedere wijziging, hoe klein deze ook lijkt, aanleiding om opnieuw te beoordelen of de uitgangspunten van het Explosieveiligheidsdocument nog geldig zijn. Een aangepaste afzuiging, een ander product, gewijzigde procesparameters of een software-update kunnen voldoende zijn om de explosierisico’s te veranderen.

Explosieveiligheid is geen eigenschap van één machine.

Explosieveiligheid is het resultaat van een goed ontworpen, correct geïntegreerde en zorgvuldig beheerde installatie gedurende de volledige levensduur.

De belangrijkste vraag is daarom niet:

“Heeft deze machine een CE-markering?”

Maar veel belangrijker:

“Is aantoonbaar beoordeeld dat deze machine, binnen deze installatie en onder deze bedrijfsomstandigheden, geen onaanvaardbaar explosierisico introduceert?”

Dat onderscheid maakt uiteindelijk het verschil tussen voldoen aan de wet en daadwerkelijk veilig werken.

Hoe wordt binnen uw organisatie geborgd dat modificaties, uitbreidingen of vervangingen van machines niet leiden tot nieuwe explosierisico’s?

Ik ben benieuwd naar uw ervaringen.

#ATEX #Machineveiligheid #Machineverordening #Explosieveiligheid #Procesveiligheid #IEC60079 #AssetIntegrity #RiskAssessment #Engineering #Industrie #SafetyManagement #ExInspectie